رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران گفت: پدافند غیرعامل دیگر مجموعه‌ای از اقدامات فنی و تخصصی برای حفاظت از تأسیسات و زیرساخت‌ها نیست، بلکه رویکردی فراگیر برای صیانت از جان انسان‌ها، حفاظت از سرمایه‌های ملی و تضمین تداوم زندگی عادی مردم در شرایط تهدید است.
به گزارش همشهری آنلاین، علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران در یادداشت اختصاصی برای همشهری درباره روز پدافند غیر عامل نوشت : هشتم آبان‌ماه، روز پدافند غیرعامل، فرصتی برای بازاندیشی در یکی از مهم‌ترین الزامات امنیت و پایداری کشور است؛ ضرورتی که با پیچیده‌تر شدن تهدیدات و تغییر ماهیت جنگ‌های نوین، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. پدافند غیرعامل دیگر مجموعه‌ای از اقدامات فنی و تخصصی برای حفاظت از تأسیسات و زیرساخت‌ها نیست، بلکه رویکردی فراگیر برای صیانت از جان انسان‌ها، حفاظت از سرمایه‌های ملی و تضمین تداوم زندگی عادی مردم در شرایط تهدید است.
دستورالعمل اجرایی نکوداشت پدافند غیرعامل در سال ۱۴۰۵ با شعار «پدافند مردم‌محور، ایران پایدار»، بر همین ضرورت تأکید دارد. پیش‌بینی سه وضعیت عادی، بینابین و جنگ تمام‌عیار در این دستورالعمل، نشان‌دهنده اهمیت آمادگی متناسب با شرایط مختلف و ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های همه دستگاه‌ها برای مواجهه هوشمندانه با تهدیدات است. در این میان، انتخاب رویکرد مردم‌محور، پیامی روشن دارد: پایداری کشور بدون مشارکت آگاهانه مردم، آمادگی نهادهای مسئول و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی محقق نخواهد شد.
یکی از مهم‌ترین کارکردهای پدافند غیرعامل، کاهش آسیب‌پذیری پیش از وقوع تهدید است. آنچه خسارات ناشی از یک حمله یا اقدام خصمانه را تشدید می‌کند، قدرت عامل تهدید نیست، بلکه میزان آمادگی، کیفیت برنامه‌ریزی، استحکام زیرساخت‌ها و توان تداوم خدمات حیاتی نیز در آن نقش تعیین‌کننده دارد. از این منظر، پدافند غیرعامل نوعی سرمایه‌گذاری راهبردی برای حفاظت از زندگی، اقتصاد و امنیت عمومی جامعه است که آثار آن در زمان وقوع تهدید آشکار می‌شود، اما بنیان‌های آن باید در روزهای عادی شکل بگیرد.
برای شهری مانند تهران که تمرکز جمعیت، فعالیت‌های اقتصادی، مراکز خدماتی و زیرساخت‌های حیاتی، مسئولیت حفاظت و مدیریت آن را دوچندان کرده است، این موضوع اهمیتی مضاعف دارد. پایداری پایتخت در برابر تهدیدات انسان‌ساخت و خصمانه مستلزم آن است که حفاظت از زیرساخت‌ها، کاهش نقاط آسیب‌پذیر، پیش‌بینی مسیرهای جایگزین ارائه خدمات و آمادگی سازمان‌های مسئول، به بخشی جدایی‌ناپذیر از برنامه‌ریزی شهری تبدیل شود. تجربه جنگ‌های تحمیلی اخیر نشان داده است که دامنه تهدیدات می‌تواند فراتر از اهداف نظامی گسترش یابد و بخش‌هایی از زیرساخت‌های انرژی، ارتباطات، حمل‌ونقل و خدمات عمومی را تحت تأثیر قرار دهد. ازاین‌رو، به‌روزرسانی سناریوهای عملیاتی، ارزیابی مستمر آسیب‌پذیری‌ها، تقویت هماهنگی بین دستگاه‌ها و پیش‌بینی سازوکارهای تداوم خدمات ضروری، از مهم‌ترین الزامات پدافند غیرعامل در سطح شهری است.
با وجود اهمیت زیرساخت‌ها و تجهیزات، هیچ برنامه‌ای برای افزایش تاب‌آوری بدون حضور آگاهانه و مسئولانه مردم به نتیجه مطلوب نمی‌رسد. شهروند آگاه می‌تواند در شرایط تهدید تصمیم درست‌تری بگیرد، از انتشار اخبار تأییدنشده خودداری کند، توصیه‌های رسمی و معتبر را دنبال کند و با رفتار سنجیده خود، از افزایش آسیب‌ها جلوگیری کند. در مقابل، کمبود آگاهی، گسترش شایعات و رفتارهای هیجانی ممکن است دشواری مدیریت شرایط اضطراری را افزایش دهد. بنابراین، آموزش عمومی باید از سطح اطلاع‌رسانی مناسبتی فراتر رود و به فرایندی مستمر، کاربردی و متناسب با نیازهای گروه‌های مختلف جامعه تبدیل شود. خانواده‌ها باید با اصول آمادگی در شرایط اضطراری، شیوه دسترسی به اطلاعات معتبر و اقدامات ضروری هنگام اختلال در خدمات عمومی آشنا باشند. مدارس، دانشگاه‌ها، محله‌ها، رسانه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد نیز می‌توانند در انتقال این مهارت‌ها نقشی مؤثر ایفا کنند.
در برنامه‌ریزی برای افزایش ایمنی و تاب‌آوری شهرها، توجه به تفاوت میان پدافند غیرعامل و مدیریت بحران نیز ضروری است. مدیریت بحران حوزه‌ای گسترده است که برای مواجهه با مخاطرات طبیعی مانند زلزله و سیل و همچنین شرایط اضطراری گوناگون برنامه‌ریزی می‌کند، درحالی‌که پدافند غیرعامل بر کاهش آسیب‌پذیری در برابر تهدیدات غیرطبیعی، انسان‌ساخت و خصمانه تمرکز دارد. این دو حوزه با وجود تفاوت در ماهیت تهدیدات و مأموریت‌ها، در هدف نهایی خود، یعنی حفاظت از جان مردم و کاهش خسارات، اشتراک دارند. ازاین‌رو، لازم است ضمن حفظ تمایز مأموریت‌ها، هماهنگی مؤثری میان آنها برقرار باشد تا در شرایط واقعی، ظرفیت‌های موجود به شکل منسجم و اثربخش به کار گرفته شوند. تداوم خدمات حیاتی، آمادگی مراکز ارائه خدمات عمومی و توان پاسخ‌گویی هماهنگ دستگاه‌ها از جمله موضوعاتی است که تحقق آن به این هم‌افزایی نیاز دارد.
در شهر تهران نیز سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، در چارچوب مأموریت‌های خود، تقویت آمادگی شهری، هماهنگی میان دستگاه‌ها، ارتقای آگاهی عمومی و توسعه ظرفیت‌های تاب‌آوری را از اولویت‌های اساسی می‌داند. تحقق این اهداف مستلزم آن است که برنامه‌های آموزشی و تمرین‌های عملیاتی بر پایه ارزیابی خطر، شناخت آسیب‌پذیری‌ها و نیازهای واقعی شهروندان طراحی و به‌صورت مستمر ارزیابی شوند. آمادگی نباید تنها در قالب اسناد و دستورالعمل‌ها باقی بماند، بلکه باید در توان عملیاتی سازمان‌ها، هماهنگی میان مسئولان و مهارت‌های شهروندان نمود پیدا کند.
ایام نکوداشت پدافند غیرعامل، از چهارم تا یازدهم آبان‌ماه، فرصتی برای سنجش آمادگی، شناسایی کاستی‌ها، اصلاح برنامه‌ها و تقویت مهارت‌های عمومی است. آموزش‌های محله‌محور، تمرین تداوم خدمات ضروری، بازبینی برنامه‌های عملیاتی، ارتقای آمادگی سازمان‌ها و اطلاع‌رسانی هدفمند می‌توانند بخشی از دستاوردهای ملموس این هفته باشند.
در نهایت، تاب‌آوری ملی حاصل مجموعه‌ای از عوامل به‌هم‌پیوسته، از جمله توانمندی دستگاه‌های مسئول، استحکام زیرساخت‌ها، کیفیت برنامه‌ریزی و آگاهی و مشارکت مردم است. پدافند غیرعامل زمانی به هدف اصلی خود نزدیک می‌شود که از یک مفهوم تخصصی و سازمانی فراتر رود و به بخشی از فرهنگ عمومی و شیوه حکمرانی تبدیل شود؛ فرهنگی که در آن پیشگیری بر غافلگیری، آمادگی بر انفعال، هماهنگی بر پراکندگی و آگاهی بر شایعه غلبه داشته باشد. شعار «پدافند مردم‌محور، ایران پایدار» نیز یادآور همین حقیقت است که حفاظت از جان مردم و سرمایه‌های ملی و تضمین تداوم خدمات ضروری، مسئولیتی مشترک و مستمر است. هفته پدافند غیرعامل باید نقطه تأکید دوباره بر این مسئولیت و فرصتی برای تبدیل آن به اقدامات عملی، اثربخش و ماندگار باشد؛ مسیری که نتیجه آن، شهری آماده‌تر، جامعه‌ای آگاه‌تر و کشوری برخوردار از تاب‌آوری بیشتر در برابر تهدیدات خواهد بود.
کد خبر 1081170 منبع: همشهری آنلاین
-
پدافند غیرعامل؛ ضرورتی برای حفاظت از جان مردم و پایداری تهران
-
تصاویر استقرار سامانه موشکی نزدیک اقامتگاه ترامپ؛ ببینید | تهدیدها افزایش یافت | سامانه اونجر چگونه کار می‌کند؟
-
توصیه‌های ChatGPT زن جوان را به کام مرگ فرستاد
-
اگر پلتفرم طلای آنلاین از دسترس خارج شود چه اتفاقی می افتد؟
-
فوری | کامران قاسمپور ضربه فنی شد | شکست فوق ستاره کشتی ایران در اوج ناباوری
-
انتخابات کدام ایالت‌های آمریکا بیشترین تأثیر را از جنگ ایران گرفته‌اند؟
-
برخورد ۲ بالگرد آمریکایی؛ ۳ نفر کشته شدند
-
همدستی با آمریکا تنش ها زیاد می کند | واکنش کره شمالی به رزمایش مشترک کره جنوبی و آمریکا
-
رهگیری جنگنده متخاصم توسط نیروی هوافضای سپاه
-
وحشت ارتش اسرائیل از تصمیم ترامپ پس از حمله احتمالی | ایران ذخایر موشکی کافی برای ورود به جنگی جدید را در اختیار دارد
-
فرود ۱۰ هواپیمای آمریکایی در اسرائیل؛ جزئیات جلسه ترامپ با فرمانده سنتکام درباره ایران
-
یزدانی کوبنده به جدول برگشت | ببینید
-
قاتل آقای شهردار دستگیر شد | انگیزه قتل چه بود؟
-
فوری | کامران قاسمپور ضربه فنی شد | شکست فوق ستاره کشتی ایران در اوج ناباوری
-
لغو ناگهانی برنامه های انتخاباتی ترامپ
-
درخواست عربستان از ترامپ درباره حمله نظامی به ایران
-
میانجیگران قطری به تهران بازگشتند؟ | ادعای تازه درباره توافق جدید
-
برخورد ۲ بالگرد آمریکایی؛ ۳ نفر کشته شدند