اشراف سنگین ایران روی بازوهای اصلی صنایع نظامی اسرائیل
- 11 آبان 1405 – 23:38
- اخبار اجتماعی
- اخبار علم و تکنولوژی
رئیس مرکز ملی فضای مجازی از اشراف اطلاعاتی ایران بر شرکت‌های استارتاپیِ همکار با صنایع نظامی اسرائیل خبر داد.
اجتماعی
به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، سید محمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی کشور اظهار کرد: جنگ سایبری دچار توقف نشده و عمده حملات دشمن مهار شده است. آزادگان جهان در همه جای دنیا حضور دارند و ضرباتی که دشمن در حوزه سایبری متحمل شده، ضرباتی سنگین بوده است.
دبیر شورای عالی فضای مجازی در بخش دیگری از این گفت‌وگو با بیان اینکه دشمن از فناوری برای قتل و جنایت استفاده می‌کند، خاطرنشان کرد: ما می‌دانیم دشمن چه اقدامی انجام می‌دهد و حتی شبکه استارتاپی که با دشمن همکاری می‌کند، زیر نظر ماست. کسانی که دست‌شان به خون مردم ایران آلوده است را نه می‌بخشیم و نه فراموش می‌کنیم.
وی توصیه کرد: شرکت‌های هوش مصنوعی همکار صنایع نظامی رژیم صهیونیستی دیگر با صهیونیست‌ها همکاری نکنند. شرکت سیسکو نیز با دشمن در حوزه نظامی همکاری کرده و اعتبار خود را زیر سؤال برده است؛ با این حال، دشمن هرچه در توان داشته به میدان آورده، اما فرزندان و جوانان این کشور بسیاری از اقدامات آن‌ها را خنثی کرده‌اند.
ریس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به تحولات اخیر اظهار کرد: روی پهپادهایی که در جنگ اخیر ساقط شد، ترمینال‌های استارلینک نصب بوده است. اگر آن‌ها می‌خواهند خدماتی ارائه دهند، باید از طریق سازمان مربوطه در ایران اقدام کنند، اما بدانند که ما فناوری را با فناوری مدیریت می‌کنیم.
آقامیری در ادامه یادآور شد: در حوادث دی‌ماه، ما استارلینک را مختل کردیم و غربی‌ها نیز در رسانه‌های خود به این موضوع اذعان کردند. آن‌ها پس از اختلالی که ما ایجاد کردیم، ارتقاهایی روی استارلینک اعمال کردند، اما ما نیز سامانه‌های خود را ارتقا داده‌ایم و در صورت لزوم، از حالت اشراف خارج شده و وارد فاز کنترل خواهیم شد.
وی تأکید کرد: کسانی که به زلنسکی -که نیروی خودشان است- رحم نمی‌کنند، تکلیف همکاری با آن‌ها کاملاً روشن است. هرگاه کشور تصمیم بگیرد که در زمینه استارلینک از حالت اشراف به حالت کنترل تغییر وضعیت دهد، ما این ابزار را با استفاده از فناوری تحت کنترل خود درخواهیم آورد.
وی درباره راهکارهای بومی اینترنت ماهواره‌ای و اینکه آیا اکنون برنامه‌ای در کشور وجود دارد یا خیر، تصریح کرد: بله؛ سال 1400، پیش از آنکه این موضوع تا این حد داغ شود، فناوری آن مورد بررسی قرار گرفت و شورای عالی فضای مجازی این مسئله را در دستور کار قرار داد. این امر از برنامه‌های توسعه‌ای بسیار به‌هنگام بود؛ یعنی بخشی از کشور مکلف شدند تا به صورت مستقل یا با همکاری برخی کشورهای دیگر که روی اینترنت ماهواره‌ای فعالیت می‌کنند، برنامه مشترک تعریف کنند یا حتی سرمایه‌گذاری مشترک انجام دهند یا به صورت مستقل عمل نمایند که تصمیم‌گیری نهایی در این زمینه بر عهده مجموعه دولت است تا بتوانیم این خدمات را ارائه دهیم.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی افزود: بالاخره این خدمت، خدمت خوب و جذابی است و می‌تواند در نقاطی که با کمبود پوشش مواجه هستیم، نظیر مناطق کویری یا برای استفاده علاقه‌مندان به آفرود، خدمات‌رسانی کند. این پروژه آغاز شده است و احتمالاً خود دوستان در آینده دستاوردهای خوب آن را اعلام خواهند کرد. اجرای این طرح زمان‌بر است؛ یعنی این‌گونه نیست که فردا صبح بتوانیم محصولی را آماده تحویل داشته باشیم، اما مسیر طی‌شده، مسیر مطلوبی است و ما به زودی اینترنت ماهواره‌ای بومی خود را خواهیم داشت.
آقامیری در پاسخ به این پرسش که زمان تحقق این وعده چه موقع خواهد بود، خاطرنشان کرد: دستگاه مسئول باید در این خصوص اطلاع‌رسانی کند. پیش‌تر نیز اعلام‌هایی صورت گرفته بود، اما از آنجا که ممکن است جزئیات آن دستخوش تغییر شده باشد، من عدد دقیقی را ذکر نمی‌کنم؛ با این حال، اقدامات ارزنده‌ای در حال انجام است.
وی در خصوص انتشار سند 32 بندی تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی پس از خروج از محرمانگی و تشریح مراحل و زمان‌بندی ایجاد دسترسی‌های پیش‌بینی‌شده در آن، اظهار کرد: در واقع، مسئله اصلی منطق حاکم بر این سند است. شرایط کشور همواره به صورت مستمر توسط مجموعه ما پایش می‌شود و نقاط قوت، ضعف و حوزه‌هایی که سیاست‌گذاری‌های موفق یا ناموفق داشته‌اند، بررسی می‌گردد. با توجه به حضور تمامی دستگاه‌ها و 27 عضو شورای عالی فضای مجازی در این مجموعه، این موضوعات با چالش‌های جدی مطرح و بحث و کارشناسی می‌شوند؛ لذا هرچند وقت یک‌بار تلاش می‌کنیم در سیاست‌های بخش‌هایی که به موفقیت مطلوب نرسیده‌اند یا نقطه ضعف محسوب می‌شوند، تغییرات ایجاد کنیم و نقاط قوت را نیز تقویت نماییم.
دبیر شورای عالی فضای مجازی تصریح کرد: منطق سند 32 بندی این بود که در چهار مرحله، بخش‌هایی از امور را در داخل کشور تقویت کنیم تا هم‌زمان با تقویت حکمرانی، در چارچوب‌های حکمرانی‌پذیر نیز دسترسی‌ها را تسهیل و بازتر کنیم. این منطق موجب حفظ و تقویت چارچوب کلی حکمرانی کشور خواهد شد؛ یعنی معتقدیم اجرای کامل این سند نه تنها دسترسی‌ها را فراهم می‌کند، بلکه موجب ارتقای حکمرانی نیز می‌شود. این اتفاق مهمی است که بتوانیم کل این مسیر را به صورت متوازن و هم‌سان پیش ببریم.
وی افزود: این سند در چهار بلوک یا مرحله تعریف شده است. حسن این مراحل در شفافیت آن‌ها برای عموم مردم است؛ یعنی نیازی به ارائه گزارش‌های پشت پرده وجود ندارد. پیش‌تر اعلام شد که فلان لایحه به مجلس شورای اسلامی تحویل داده شده است یا خیر و آیا مجلس آن را بررسی می‌کند یا خیر. به عنوان نمونه، در خصوص سند تصمیم‌گیری در لایه محتوا اعلام کردیم که هیچ تفاوتی در مصرف ترافیک خارجی برای کاربر ایجاد نخواهد شد و کاربر از نظر قیمت و کیفیت متحمل هیچ‌گونه تفاوتی نخواهد شد. این مسئله در سطح لایه اپراتور و وزارت ارتباطات مدیریت می‌شود؛ به این صورت که عوارضی از اپراتور دریافت می‌شود، زیرا کاربری که هزینه خرید بسته اینترنتی را پرداخت می‌کند، به دنبال دستیابی به محتوای مدنظر خود اعم از فیلم، وب‌گردی، دانلود فایل، نصب برنامه‌ها یا اجرای بازی است و بسته را به خاطر محتوا خریداری می‌کند.
آقامیری در ادامه گفت: در همین راستا، مقرر شد بخشی از این هزینه‌های دریافتی به تولیدکننده محتوای داخلی اختصاص یابد. هر زمان که مردم مشاهده کنند در شبکه‌های داخلی، بابت محتواهایی که تولید می‌کنند -مانند محتوای آموزشی، کلاس‌های درسی اساتید و معلمان گرامی، یا آموزش‌های مهارتی نظیر آشپزی و سایر حوزه‌ها…
آقامیری در ادامه در خصوص جزئیات مراحل اجرای سند و نحوه حمایت از تولیدکنندگان محتوا اظهار کرد: کارکرد این‌گونه است که هرکس هر محتوایی تولید می‌کند، اگر بابت آن درآمدی کسب کند، مشخص می‌شود که کار در کدام مرحله قرار دارد. مرحله دوم این سند هنوز به‌طور کامل اجرا نشده، اما تصمیم‌گیری درباره منابع درآمدی ناشی از تولید محتوا مربوط به مرحله دوم است که توسط شورا در خردادماه سال گذشته ابلاغ شد و اکنون در فرآیند اجرا قرار دارد تا ان‌شاءالله سازوکار آن اجرایی شود؛ یعنی چیزی شبیه به مدل سکوهای خارجی تولید محتوا که وقتی فردی تولید محتوا می‌کند، برایش درآمدزایی دارد، مشابه این منظور خواهد بود.
دبیر شورای عالی فضای مجازی تصریح کرد: این موضوع خودش یک مشوق است؛ زیرا در کشور ما، از آنجا که قانون کپی‌رایت یا همان حق مؤلف و حق تولیدکننده به‌طور کامل وجود ندارد، خیلی‌ها از محتوای خارجی استفاده می‌کنند. به همین دلیل، اگر کسی در داخل بخواهد تولید محتوا کند، کلاً در سیل محتواهای موجود گم می‌شود. ما باید این فرآیند را اقتصادی کنیم تا تولید محتوا برای افراد جذاب شود. ایرانی‌ها از قدیم‌الایام هنرمند بوده‌اند؛ چه در شعر، چه در نقاشی و چه در سایر حوزه‌ها، و ما باید کمک کنیم این هنر در قالب فضای مجازی و توسط مردم ایران، روی سکوهای فعلی تولید شود.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا این اتفاق روی سکوهای انتشار محتوای فعلی رخ خواهد داد یا سکوی جدیدی تعریف می‌شود، خاطرنشان کرد: این اتفاق روی همین سکوهای موجود که در حال فعالیت هستند و بعضاً سازوکارهای مشابهی نیز دارند، رخ خواهد داد؛ البته پیش‌بینی ما این است که در این سند هم آمده است به محض اینکه تولید محتوا اقتصادی شود، توجیه اقتصادی برای راه‌اندازی سکوهای جدید نیز فراهم خواهد شد. به عنوان مثال، در حوزه سکوهای بازی (استریم)، اگر ما چنین سکوهایی را در داخل کشور داشته باشیم، بچه‌های خودمان می‌توانند از اینجا فعالیت‌های خود را پخش کنند، دیگران ببینند و این امر به یک منبع درآمدی برای آن‌ها تبدیل شود. سکوی خارجی معمولاً قاعده کسب درآمدش بر مبنای آگهی و تبلیغات است؛ یعنی از آنجا درآمد کسب کرده و بخشی را به تولیدکننده محتوا می‌دهد و این بیزینس‌مدل بسیار مشخصی دارد.
آقامیری در پاسخ به این پرسش که آیا دریافت عوارض از ترافیک و تخصیص آن به تولیدکننده محتوا روشی چالش‌برانگیز نیست و نحوه تقسیم عادلانه یا مساوی آن چگونه خواهد بود، گفت: این کار حسن بزرگی دارد و آن شفافیت کامل همه‌چیز است. در دنیا سکوهای خارجی از سه محل کسب درآمد دارند؛ محل اول درآمد آن‌ها از «ترافیک» است. این‌ها همه دیتاسنتر دارند؛ مثلاً فلان شرکت بزرگ خودش قرارداد می‌بندد و ترافیک ایجاد می‌شود. محل دوم از «فروش اطلاعات» است که برای تبلیغات و امور مشابه کاربرد دارد و محل سوم از «تبلیغات» است. ما در کشور فروش اطلاعات را ممنوع کرده‌ایم و تأکید کرده‌ایم کسی نباید این کار را بکند، چرا که حریم خصوصی مردم مطرح است (البته بحث‌هایی درباره رضایت مردم وجود دارد، اما تا کنون فروش اطلاعات نداشته‌ایم). تبلیغات نیز همچنان وجود دارد و همین الان برخی سکوها کار خود را با تبلیغات آغاز کرده‌اند.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی تصریح کرد: اما آنچه می‌تواند حرکتی جدی ایجاد کند و ترافیک را ارزشمند سازد -به‌گونه‌ای که برای تولیدکننده محتوا جذاب باشد و محتوایش بیشتر دیده شود- همین بحث مدیریت ترافیک است که در دنیا نیز در قالب شبکه‌های توزیع محتوا (CDN) در حال انجام است.
آقامیری در ادامه در خصوص روند بازنگری سند و تعیین تکلیف سکوهای خارجی اظهار کرد: فعلاً در حال بررسی هستیم که در هر مرحله، چه سکویی و چه تعاملی با آن انجام می‌شود؛ و احتمالاً اواخر امسال یا اوایل سال آینده، بازنگری در این سند را در دستور کار قرار خواهیم داد. بازه زمانی پیش‌بینی‌شده برای این سند بسیار فشرده بود که به دلیل شرایط کشور و موضوعات مختلفی که پیش آمد، با تعویق مواجه شد؛ اما اکنون بازنگری در این سند را از اواخر امسال آغاز می‌کنیم تا اگر در جایی نقطه‌ضعفی وجود داشت و کار متوقف شده بود، با سیاست دیگری آن را جبران کنیم.
دبیر شورای عالی فضای مجازی تصریح کرد: مسیر رفع فیلتر یا مسدودسازی نیز طبق این سند مشخص شده و در هر مرحله درج شده است؛ ابتدا مذاکره انجام می‌شود و اگر حکمرانی و چارچوب‌ها را پذیرفتند، دسترسی باز می‌شود؛ در غیر این صورت، از مدل‌های فنی دیگر استفاده خواهد شد و سازوکارهای مختلف در سند پیش‌بینی شده است. مراحل به تفکیک مشخص است و اسامی سکوها نیز کاملاً در سند ذکر شده و در دسترس عموم قرار دارد تا با یک جست‌وجوی ساده قابل مشاهده باشد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره دغدغه و انتظار به‌حق مردم مبنی بر اینکه با وجود افزایش قیمت اینترنت، کیفیت شبکه همچنان در سطح قبلی باقی مانده است و آیا این افزایش تعرفه نباید به ارتقای کیفیت منجر شود، خاطرنشان کرد: این حرف کاملاً درست است و کیفیت باید مطلوب باشد و ما حتماً باید خدمات را در استانداردهای کاملاً بین‌المللی ارائه دهیم. البته حوزه نظارتی ما متفاوت است؛ ما دستگاه ناظر هستیم و مجری نیستیم. ما در شبکه ملی اطلاعات پارامترهای مختلف کیفیت را تعریف کرده‌ایم و شرایط را ارزیابی می‌کنیم، اما متولی اجرا دستگاه دیگری است.
آقامیری در همین رابطه افزود: نکته‌ای را برای روشن شدن ابعاد موضوع عرض کنم؛ بخشی از خریدهای شبکه باید انجام شود و افزایش قیمت‌هایی که اتفاق افتاده، با تمام تلاش وزارت ارتباطات برای اعمال کمترین میزان رشد صورت گرفته است تا شبکه دچار قطعی و توقف نشود. اگر این مجموعه‌ها نتوانند شبکه را پشتیبانی، نوسازی و به‌روزرسانی کنند، کیفیت روزبه‌روز بدتر خواهد شد. متولی این امر وزارت ارتباطات است و من به همین مقدار مختصر اکتفا می‌کنم، اما دغدغه کیفیت دغدغه همه ما و دوستان وزارت ارتباطات است. ممکن است بخشی از این افزایش قیمت‌ها صرف امور غیر از توسعه زیرساخت‌های ارتباطی توسط اپراتورها شود و در حوزه‌های اقتصاد دیجیتال و توسعه برخی خدمات نیز ورود کنند، اما همه این موارد در همان چارچوب اقتصاد دیجیتال است.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی در خصوص انتشار ارزیابی عملکرد سکوهای داخلی و ایرانی طی ماه‌های اخیر -که بر اساس گزارش‌ها به چهار پیام‌رسان با 1.1 میلیارد بازدید در نیمه نخست سال جاری اشاره دارد- و ارزیابی خود از رشد سکوهای ایرانی، تصریح کرد: سکوها صرفاً محدود به پیام‌رسان‌ها نیستند؛ ما سکوهای فروشگاهی، سکوهای رمزارز، سکوهای فروش طلا و حوزه‌های مختلف دیگر را داریم. به صورت خاص، ما یک اقدام کلان در دست اجرا داریم و آن رتبه‌بندی حوزه‌های مختلف ارائه‌دهنده خدمات است که برای نخستین بار در کشور انجام می‌شود.
وی خاطرنشان کرد: مردم حق دارند بدانند از میان مجموعه‌های ارائه‌دهنده خدمات، کدام‌یک از منظر امنیت سایبری و شاخص‌های امنیتی در چه جایگاهی قرار دارند (گروه الف، ب و رتبه‌بندی‌های مختلف). پیش‌تر این طرح را برای بانک‌ها، پلتفرم‌های پیامک انبوه و دانشگاه‌ها اجرا کرده‌ایم و اکنون نیز برای سایر سکوها در حال انجام است. این کار در یک فرایند بسیار چالش‌برانگیز پیش می‌رود، چرا که برای نخستین بار در کشور در حال اجراست.
آقامیری در ادامه در خصوص توسعه خدمات روی سکوهای داخلی و استقبال مردمی اظهار کرد: مسئله‌ای که با آن مواجه شدیم این است که پس از توسعه خدمات، خدمات اضافی مورد نیاز مردم نیز به این پلتفرم‌ها اضافه شد؛ از جمله کالابرگ، خدمات برق، خدمات پستی و خدمات مختلف دیگری که در این حوزه افزوده شد و میزان استقبال و ماندگاری مردم را به‌طور چشمگیری افزایش داد. ما اکنون سکوهایی داریم -که نام نمی‌برم و فقط به ارائه چند عدد اکتفا می‌کنم- که تعداد کاربر روزانه آن‌ها به میلیون‌ها نفر می‌رسد؛ یکی از آن‌ها 5 الی 6 میلیون نفر، دیگری 22 میلیون نفر و یکی دیگر 10 میلیون نفر کاربر روزانه دارد. یعنی 10 میلیون نفر از مردم ما روزانه وارد این سکوها می‌شوند؛ حالا ممکن است یکی دو ساعت در آن باشند یا فقط 5 دقیقه سر بزنند و بیرون بیایند که میزان درگیری کاربر با سکو نیز رو به افزایش است.
دبیر شورای عالی فضای مجازی تصریح کرد: من همیشه یک جمله را به همکارانم می‌گویم و به آن اعتقاد دارم؛ ما هر جا که توانستیم خدمت باکیفیتی ارائه دهیم، مردم ما همیشه نمونه ایرانی را به نمونه خارجی ترجیح داده‌اند. اگر کیفیت وجود داشته باشد، وظیفه ماست که همه سکوهایمان اعم از پیام‌رسان، مسیریاب، فروشگاهی یا هر حوزه دیگری را به گونه‌ای تقویت کنیم که خدمت باکیفیتی ارائه دهند. اگر کیفیت خدمت مطلوب شد، همه از آن استقبال خواهند کرد و الحمدلله اکنون این اتفاق برای برخی از حوزه‌های ما رخ داده است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره ارزیابی خود از وضعیت کنونی شبکه ملی اطلاعات و اینکه آیا این شبکه در جایگاه مطلوب قرار دارد یا خیر، خاطرنشان کرد: آنچه ما دوست داشتیم شبکه ملی اطلاعات باشد، خیلی فراتر از این بود. ما دوست داشتیم به مردم بگوییم خیالتان راحت باشد؛ هر اتفاقی که بیفتد، ما یک سیستم باکیفیت داریم که خدمات ابری و سایر خدمات روی آن استوار است. اگر همه مشکلات با هم به وجود آمد، ما پایه خدمات را از دست نمی‌دهیم؛ یعنی پیام‌رسان، سیستم بانکی، سیستم فروشگاهی و سایر زیرساخت‌ها به کار خود ادامه می‌دهند و هیچ‌کس نمی‌تواند خللی ایجاد کند. وظیفه ما این است که به مردم بگوییم اجازه نمی‌دهیم کسی شما را اذیت کند و ما برای حفاظت از این امر اینجا ایستاده‌ایم. البته هنوز با این نقطه فاصله داریم؛ صادقانه بگویم، در برخی جاها هنوز عقب هستیم و در برخی جاها خوب پیش رفته‌ایم.
آقامیری افزود: با این حال، نکته‌ای که وجود دارد این است که خیلی‌ها معتقد بودند ما کلاً داریم از اینترنت و APIهای عمومی استفاده می‌کنیم؛ اما تجربه سال گذشته نشان داد که اگر نهادهای تصمیم‌گیر به هر دلیلی محدودیت‌هایی را در شبکه اعمال کردند، تاکسی‌های اینترنتی، فروشگاه‌ها، خدمات بانکی مردم و سایر موارد پایدار ماندند. این سرویس‌ها پس از یک ماه، دو ماه یا هر بازه زمانی دیگری، خللی در کار خود احساس نکردند و مردم توانستند شبکه نمایش خانگی و سریال‌های خود را ببینند. بله، حتماً این محدودیت‌ها برای خیلی از هموطنان عزیز که می‌خواستند مقاله علمی بدهند یا کارهای دیگری انجام دهند، مشکلاتی ایجاد کرد، اما توانستیم این خدمات پایه را پایدار نگه داریم.
وی در پایان و در پاسخ به پرسشی درباره مهم‌ترین موانع رسیدن به نقطه مطلوب گفت: بررسی موانع، بحث مفصلی است که ان‌شاءالله به زمان دیگری موکول می‌کنیم. من در پایان، پیش از هر چیز از مردم عزیز تشکر می‌کنم. مردم واقعاً در این ایام، با وجود تمامی نوسانات در حوزه خدمات و گاه عملیات‌هایی که دشمن انجام داد -که البته به سنگ خورد و مردم هر چه دشمن عملیات می‌کرد، از آن جوک می‌ساختند- از نظر روانی آرامش زیادی برای کشور ایجاد کردند. از عامه مردم بسیار سپاسگزارم.
انتهای پیام/