«ادیسه» محصور در زمین یا پلی به سوی آسمان؟

آخرین فیلم کریستوفر نولان، «ادیسه»، مدتی است که به لطف نسخه‌های غیرمجاز باکیفیت در بین سینمادوستان ایرانی دیده می‌شود و حتی در گوشه‌وکنار شهرهای بزرگ و کوچک جلسات نمایش و نقد و بررسی برای آن می‌گذارند.

اديسه

همشهری آنلاین: نولان فیلمساز محبوبی در بین نسل جوان ایرانی است و به‌خصوص دو فیلم «شوالیه تاریکی» و «میان‌ستاره‌ای» چنان طرفداران پروپاقرصی دارد که هر فیلم شاهکاری را در قیاس با آنها می‌سنجند و محک می‌زنند. عده‌ای هم هستند که فیلم‌های کوچک‌تر نولان مثل «تعقیب»، «یادگاری» و «بی‌خوابی» را ترجیح می‌دهند و باور دارند که کارگردان بااستعداد اواخر دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰، با ساخت سه‌گانه «بتمن»، به فیلمسازی استودیی تبدیل شد که متخصص ساخت بلاک باسترهای گران‌قیمت با پیرنگ‌های پیچیده و محتوایی شبه‌علمی ـ فلسفی است. «ادیسه» یک میلیارد و ۸۰۴ میلیون دلار در گیشه فروخته و یازدهمین فیلم پرفروش تاریخ سینماست. همچنین، پرفروش‌ترین فیلم تاریخ آی‌مکس، پرفروش‌ترین فیلم تاریخ استودیوی یونیورسال و پرفروش‌ترین فیلم کارنامه نولان به شمار می‌رود. حتی اگر «ادیسه» فیلم محبوبتان از نولان نیست، اگر به اساطیر یونان علاقه ندارید، اگر توش‌وتوان تماشای فیلم تقریبا ۳ساعته را در خود نمی‌بینید، با این حال آنقدر دلیل خوب آوردیم که دو نقد خلاصه‌شده مثبت و منفی نیویورکر را در ادامه بخوانید.

جاگذاشتن خدایان در پشت‌ صحنه

ریچارد برودی

همیشه برایم سؤال بود که نولان با برخی جنبه‌های کهن داستان «ادیسه» چگونه برخورد خواهد کرد؛ برای مثال، خشونت و آیین‌های مذهبی آن: مراسم قربانی‌کردن حیوانات با خون‌هایی که فواره می‌زنند؛ خشم فراطبیعی هیولایی که انسان‌ها را می‌بلعد و فریادهای دردناک قربانیانش در هنگام خورده‌شدن به گوش می‌رسد؛ بریدن دست‌ها و اندام‌ها؛ توسل به شکنجه؛ و رضایت عمیقی که شخصیت‌ها از انتقام‌جویی بی‌رحمانه به دست می‌آورند. نولان به‌جای آنکه بکوشد مخاطب را وارد جهان ذهنی یونانیان باستان کند، رویکردی ساده‌شده و تقریباً واقع‌گرایانه را انتخاب کرده، رویکردی مهارشده و تعدیل‌شده. خشونت در فیلم عمدتاً به تصاویری کلیشه‌ای و متعارف تقلیل یافته؛ صحنه‌های نبرد با تدوین سریع، صرفاً به مرگ‌های هولناک اشاره می‌کنند، بی‌آنکه آنها را واقعاً به تصویر بکشند. مراسم قربانی‌کردن حیوانات فقط برای لحظاتی کوتاه دیده می‌شود و همه‌چیز به شکلی کاملاً تمیز و بی‌دردسر برگزار می‌شود. انتقام‌جویی عاری از خون و وحشت است و با نهایت خویشتن‌داری اجرا می‌شود. اشک‌ها با دقتی احساساتی از گوشه چشمی سرازیر می‌شوند و اندوه، به‌جای فوران و آشفتگی، در سکوتی خشک و نظامی‌وار، مطابق با الگوی قهرمانان جنگی مدرن، ابراز می‌شود. دیالوگ‌ها موجز و امروزی‌اند و بازیگران برجسته فیلم را در محدوده‌ای قرار می‌دهند که با آن احساس راحتی می‌کنند. در نتیجه، شخصیت‌هایی که در منظومه هومر پیچیدگی و چندلایگی خیره‌کننده‌ای دارند، به چهره‌هایی شفاف، ساده و صلب تبدیل می‌شوند.

پلی میان جهان باستان و دنیای مدرن

جاستین چانگ

اینجا بار دیگر با غریزه وسواس‌گونه نولان در فیلم‌سازی روبه‌رو می‌شویم: او بارها و بارها سازوکار امور ناممکن را به ما نشان می‌دهد؛ نه‌فقط اینکه چه اتفاقی می‌افتد، بلکه اینکه دقیقاً چگونه رخ می‌دهد. این یکی از پاسخ‌ها به پرسشی است که برخی از ما به‌محض اعلام این پروژه عجیب مطرح کرده بودیم: سرسخت‌ترین منطق‌گرای هالیوود چگونه با جهان خدایان و هیولاهای هومر کنار خواهد آمد؟ تا پیش از این، تقریباً تمام اسطوره‌شناسی برای نولان حکم سرزمینی ناشناخته را داشته. از نظر منتقدان نولان، غریزه واقع‌گرایانه او نشانه ناتوانی‌اش در تسلیم کامل‌شدن به شگفتی و افسونگری داستان خواهد بود؛ چیزی که از ناسازگاری بنیادی میان فیلم‌ساز و ماده خام اثر حکایت دارد. اما بخش بزرگی از لذت تماشای «ادیسه» از مشاهده تلاش ذهنی نولان برای حل‌وفصل همین تنش سرچشمه می‌گیرد؛ اینکه ببینیم او چگونه می‌کوشد میزان تسلط هنرمندانه خود را بر شاهکاری موجود تعیین کند و به کار بگیرد. عقل‌گرایی او همچون زرهی در برابر ابتذال، بداهت، آشنایی بیش‌ازحد و تورم جلوه‌های بصری عمل می‌کند؛ همان عنصر واقع‌گرایانه‌ای که یک اثر فانتزی بزرگ برای اوج‌گرفتن به آن نیاز دارد. این عقل‌گرایی همچنین پلی میان جهان باستان و دنیای مدرن می‌سازد و ما را به ذهن شخصیت‌هایی راه می‌دهد که در نوعی برزخ میان چندخدایی و سکولاریسم زندگی می‌کنند و با وجود تمام دعاها و نذرهایشان گمان می‌برند خدایان مدت‌هاست آن‌ها را به حال خود رها کرده‌اند.

کد خبر 1086456 منبع: همشهری آنلاین

  • خانم بازیگر: فخیم‌زاده در را باز کرد و گفت فقط مجردها بمانند! | عکسم را برای صیغه‌نامه گرفتند اما گفتند نمی‌توانی زن صیغه‌ای باشی | ببینید

  • ماجرای بابک حمیدیان و آغوش خانم بازیگر | توصیه مادر بابک حمیدیان به فرزندش | ببینید

  • بازیگر سریال ستایش: معتاد بودم، سر صحنه سریال مرا با مواد گرفتند | ببینید

  • بهاره رهنما: لوله‌کش ما زنش را بخاطر حرکت کمدین معروف کتک زد! | ببینید

  • هدیه متفاوتی که علی دایی به بابک حمیدیان داد | ببینید

  • واکنش های گسترده به ۲۰ ثانیه جنجالی این سریال ؛ اعلام دستور قضایی درباره «یل»

  • یک سریال جدید از فردا ساعت ۲۱ در تلویزیون | ببینید

  • فوری؛ حملات سپاه علیه مواضع آمریکا آغاز شد

  • واکنش مردم به تدریس زندگی توسط دلال خودرو برای دانشجوها! + ویدئو

  • صحنه‌هایی از احترام به ایران؛ استقبال از پزشکیان در ترکیه بسیار قابل‌توجه بود

  • دقایقی قبل؛ هدف حمله قرار گرفتیم | آسمان بسته شد | انفجارها در بندر خلیفه

  • علیرضا دبیر در آستانه ترک فدراسیون کشتی | تصمیم لحظه آخری در ورزش ایران؟

  • کاهش حضور عمومی ترامپ پس از هشدار امنیتی موساد به سیا درباره احتمال حمله پهپادی ایران به ترامپ

  • صدای انفجار در کشور همسایه | آژیرهای هشدار در بحرین به صدا در آمد | خود را به نقاط امن برسانید!

  • فوری؛ حملات سپاه علیه مواضع آمریکا آغاز شد

  • اروپا در حال آماده شدن برای جنگ است

  • قالیباف حرف آخر را زد؛ در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» نخواهیم ماند | برای ما اصلاً مهم نیست که آمریکا می‌خواهد مذاکره کند یا جنگ

  • صحنه‌هایی از احترام به ایران؛ استقبال از پزشکیان در ترکیه بسیار قابل‌توجه بود

  • زن سوئیسی در حال سوار شدن بر شتر در سیستان و بلوچستان + عکس

  • علیرضا دبیر در آستانه ترک فدراسیون کشتی | تصمیم لحظه آخری در ورزش ایران؟

  • اطلاعیه سپاه درباره حمله به مواضع آمریکا | رادار سایت پدافندی آمریکا منهدم شد + جزئیات حمله

  • جنگنده‌های پیشرفته اف۱۵ آمریکا در جزیره کادنا مستقر شدند+ جزئیات

  • تصاویری از استقبال گرم عراقچی و به آغوش کشیدن وزیر افغان | ویدئو

  • نخستین تصاویر از خسارت‌ هواپیمای آمریکایی | ببینید

Leave a Comment

Are you human? Please solve:Captcha